Komt zowel bij mannen als vrouwen voor, maar met name postmenopauzale vrouwen en 5-10% bij kinderen. Lichen sclerosus komt overwegend voor bij mensen van het Kaukasische (blanke) ras. Meestal manifesteert lichen sclerosus zich in het anogenitale gebied.
Deze huidaandoening wordt gekenmerkt door atrofie dunne huid (‘sigarettenpapier’) en/of hyperkeratose (eeltvorming), porseleinwitte glanzende plekken, die op den duur aanleiding gevend tot verklevingen of verdwijnen van de kleine schaamlippen en vernauwing van de ingang van de schede. Bij mannen wordt lichen sclerosus met name gezien op de voorhuid.
Lichen sclerosus begint vaak met bultjes die overgaan in scherp begrensde porseleinwitte dunne plekken. De huidafwijkingen in het anogenitale gebied zijn meestal symmetrisch gelokaliseerd en kunnen gepaard gaan met eeltvorming, roodheid, kapotte huid, kloven en soms bloeduitstortingen. Kleine bloedingen kunnen spontaan ontstaan of worden ten gevolge van het krabben veroorzaakt .Bij lang bestaande lichen sclerosus kan een atrofisch (‘sigarettenpapier’) of juist verharde littekenachtige huid domineren
Bij vrouwen bevinden de laesies zich voornamelijk op de schaamlippen. De vaginale slijmvlies (dus van binnen) is bij lichen sclerosus niet betrokken (in tegenstelling tot lichen planus). De klachten kunnen erg divers zijn! De meeste mensen ervaren jeuk, De jeuk treedt vaak op bij warmte, bijvoorbeeld in bed. Daarnaast kan er sprake zijn van een branderig gevoel, pijn bij sexueel contact, pijn bij het plassen, pijn bij ontlasting.
Lichen sclerosus van de penis geeft meestal ook jeuk, maar wordt vaak pas ontdekt wanneer de aandoening heeft geleid tot een phimosis, vernauwing van de urethra of pijn bij erectie.Extragenitale lichen sclerosus komt niet zo vaak voor en is vooral gelokaliseerd op de romp en kenmerkt zich door porseleinwitte vlekjes en vlakke papels met geaccentueerde haarfollikels. De kans dat het gelaat mee gaat doet is heel erg klein.
Naar schatting 4% van de vrouwen met vulvaire lichen sclerosus ontwikkelt op den duur een plaveiselcelcarcinoom, dit is een kwaadaardige huidkanker. Meestal uit deze kanker zich als een wratachtige zwelling of een open wond die niet heelt.
Behandeling
Lokale corticosteroïden zijn eerste keus om klachten (jeuk, pijn of een branderig gevoel) te bestrijden. Alleen potente corticoseroidzalven en daarnaast vette zalf zullen de klachten doen afnemen! Bij ernstige en therapieresistente gevallen van lichen sclerosus kunnen lokaal aangebrachte calcineurineremmers (protopic, elidel) of tabletten immuunsuppressiva (neoral, neotigason) voorgeschreven worden. Ook een corticosteroid, kenacort, kan ingespoten worden in de plekken. Mensen met een lichen sclerosus blijven levenslang onder controle van een arts.